11 Kas 2021 · 5 min read

Tüm Dünyanın Sorunu: Enflasyonda Hile

Kaynak: Adobe/SERSOLL

ABD’de son 31 yılın en yüksek enflasyon verisi açıklandı. Yani dünyanın en güçlü kabul edilen ekonomisinde hayat pahalılığı 31 yıldır hiç bu kadar hızlı artmamıştı. Hayat pahalılığına enflasyon (şişme) denmesi de dramın ayrı bir boyutu.

Twitter CEO’su Jack Dorsey geçtiğimiz günlerde hatırlarsınız hiperenflasyon uyarısı ile dikkat çekmişti. Beklentilerin çok üzerinde gelen enflasyon verisi ardından, Dorsey bu sefer de aslında açıklanan enflasyonun hileli olduğuna vurgu yaptı! 

Jack ile birçok konuda aynı kafadayız. Tweet’inde 1980 öncesi yöntemle enflasyonu hesaplayın da görün demiş. Bu konuyu ben eskiden beri videolarımda ve yazılarımda işliyorum. Halkın hissettiği gerçek hayat pahalılığı ile devletin açıkladığı enflasyon rakamları arasında fark olmasının ana sebebi Amerika. 1980’lerde önce ABD’de enflasyon hesaplama yöntemleri ile oynandı. Yeni yöntemler ile enflasyon gerçekte olduğundan çok daha düşük çıkıyor.

Ancak çok şanslıyız ki yine Amerika’da Shadow Stats isimli kuruluş hala 1980 öncesi yöntem ile enflasyonu hesaplıyor. Aşağıdaki şekilde görebilirsiniz. 

Burada net bir şekilde işaret edildiği gibi 1980 öncesi yine bir devlet yöntemi olan hesaplama ile bakıldığında bugün ABD’de enflasyon resmi rakamlardaki gibi %5-6 değil en az %14-15!

Türkiye’de de şu anda resmi yıllık tüketici enflasyonu %19-20. Ancak devlet kendi vergi, harç ve cezaları için ne kadar yıllık artış belirlemiş? %36,2! Yani gerçek hayat pahalılığı aslında en az %35-40...

Bu konunun, Jack’in şimdilik dikkatini çekmeyen çok daha acı bir tarafı da var. Enflasyon yalansa, büyüme de yalandır! 

Büyüme şöyle hesaplanır: Bir ülkenin bir yılda ürettiği bütün mal ve hizmetlerin fiyatları toplanır. Geçen yılın toplam değerinden bu yılın değeri çıkartılır. Aradaki fark bir önceki yılın yüzde kaçı ise ülke o kadar büyümüş kabul edilir. Ancak elbette her ülkede az çok enflasyon var. O nedenle fiyatları enflasyon etkisinden arındırmak gerekir. 

Peki yukarıda anlattığım gibi on yıllardır bütün dünya enflasyonu olduğundan düşük hesaplıyorsa, büyüme rakamları ne oldu? Tabii ki büyümede de gerçek ekonomik gelişmeyi değil çok daha şişirilmiş rakamları görüyoruz. 

Shadow Stats gerçek enflasyon rakamlarına göre gerçek büyüme rakamlarını da hesaplıyor. Buna göre “İmparatorluk, asla batmaz” denilen ABD bırakın 2020’yi-2008’i, 2000 Krizi’nden bile hala çıkamamış! Son 20 yılda ABD çok kısa bir dönem hariç büyümemiş sürekli küçülmüş!!

Tüm dünyada bütün ülkeler şöyle büyüdük böyle büyüdük derken halkların alım gücü ve yaşam kalitesi genel olarak geriliyor. İşte başta merkez bankaları olmak üzere günümüz klasik finansı sürekli havadan para üreterek bu acı tabloyu gizlemeye çalışıyor. Tabii ki sadece para basmak yetmez. Bunun fikirsel çerçevesini de finans medyasında sürekli pompalıyorlar. Bizimkiler de papağan gibi onlardan alıp burada bize satıyor.

Amerika’da önce “Çok fazla para bastığımızı söylüyorlar ama bakın enflasyon yok” diyorlardı. Sonra “Enflasyon geçici” dediler. Şimdi “Pek geçici de olmayabilir” diyorlar. En son Amerikan medyası artık “Enflasyon aslında iyi bir şey” demeye de başladı. Böylesi A Haber'de bile görülmez:

Artık sınırsız para rejiminin yalanları örtülemez hale gelirken, sağlam yani üretimleri sınırlı olan parasal varlıklar bu işten karlı çıkacaktır. ABD rekor enflasyon versi gelince piyasa “Buna rağmen ABD faizleri yükseltemez” diye düşündü. Böylece Bitcoin, Altın ve Gümüş büyük artışlar gösterdi. (Sonradan Evergrande paniği ile Bitcoinin kafasına vurdular ama bu makroekonomik ortamda birkaç ay içinde Bitcoin kendi yükseliş sezonunu tamamlayacaktır.)

Merkez bankaları aslında sınırsız para üretimi politikaları ile kendi sonlarını hazırlıyor. Bütün büyük merkez bankaları 2020 Krizi’ni atlatabilmek için tarihte görülmemiş büyüklükte ve hızda merkez bankası parasını piyasaya sürdü. Bir çok yerde çalışmasalar bile insanlara havadan para verildi. Göreceksiniz ilerleyen yıllarda bu durum kalıcı hale gelecek. İnsanlar çalışmıyor, üretim düşüyor, piyasada mal miktarı azalıyor, bu arada merkez bankaları daha da fazla para basıyor. Sonuç bazı ara dönemler olsa da kaçınılmaz olarak sürekli hale gelen enflasyon olacaktır.

ABD’de anında erişilebilir banka mevduatları 2020 Krizi öncesinde 800 milyar $’dı. Para basma operasyonlarından sonra bu miktar 3,47 trilyon $’a ulaştı. Bu paranın %65’i nüfusun en zengin %10’unun elinde. Yani kurumsal yatırımcılarda hala büyük cephane var.

Çalışmadığı halde bu kadar fazla para sahibi olan Amerikan halkı ne yapabilir? Bankalar gerçekte faiz vermediğine göre ya borsaya gidecek, ya altın ve gümüşe ya emlak yatırımlarına ya da kriptoparalara. Tabii ki birkaç ay daha sürecek olan yükseliş sezonunda en büyük getiriler de Bitcoin ve arkadaşlarında olacak…

___

Daha fazlası için:
- ABD Enflasyonu Zirveye Ulaşırken Bitcoin ATH Kaydetti
- PayPal Kurucu Ortağı Thiel: Yüksek Bitcoin Fiyatı ABD Enflasyonunun Kanıtıdır

___
İş birliği bağlantılarımızı takip edin:

Yeni nesil ticaret platformu PrimeXBT ile kripto satın alın

Kripto paralarınızı Ledger ve Trezor gibi cüzdanlarla güvenle saklayın

NordVPN ile kripto işlemlerinizi anonim hale getirin

 

Son dakika haber ve gelişmelerden haberdar olmak için bizi Twitter, Facebook ve Telegram'dan takip edin!