Bitcoin ETF’leri Finansal Sistemde Ne Tür Risklere Yol Açabilir?

Ruholamin Haqshanas
| 2 min read
Kaynak: AdobeStock / Gajus

Bitcoin‘i takip eden borsada işlem gören fonların (ETF’ler) piyasaya sürülmesi, kripto para birimlerinin geleneksel finansal sistemle daha fazla entegre olmasıyla birlikte potansiyel riskler konusunda endişeleri artırıyor.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), bu ayın başlarında 11 spot Bitcoin ETF’ini onayladı. Bu adım, iflaslar ve suç faaliyetleriyle mücadele eden kripto endüstrisi için önemli bir gelişme oldu.

Spot Bitcoin ETF’leri 100 Milyar Dolarlık Yatırım Çekebilir


SEC, daha önce yatırımcı koruma endişeleri nedeniyle bu ürünleri reddetmişti, ancak Grayscale Investments’ın mahkemeye yaptığı itiraz bu durumu değiştirdi. Bu ETF’lerin toplam varlıkları 21 milyar dolara yaklaşırken, analistler bu yıl 100 milyar dolara kadar yatırım çekebileceğini öngörüyor.

Reuters’ın raporuna göre, bazı uzmanlar bu ürünlerin geniş çapta benimsenmesi durumunda, özellikle piyasanın stres altında olduğu dönemlerde, finansal sistemin diğer bölümlerine risk getirebileceğini belirtiyor.

Uzmanlar, ETF’lerin Bitcoin fiyat oynaklığını artırabileceğini veya ETF fiyatı ile kripto para biriminin gerçek değeri arasında kopukluklar yaratabileceğini savunuyorlar. Bu endişeler, geçmişteki volatilite olaylarından elde edilen kanıtlara dayanıyor.

Ayrıca, finansal ve kripto piyasaları arasındaki etkileşime odaklanarak birbirlerine aktarabilecekleri riskleri vurguluyorlar. FTX kripto borsasının çöküşü sonucu Silvergate Bank’ın tasfiyesi ve Signature Bank’ın başarısızlığı gibi örnekler veriliyor.

Silicon Valley Bank’ın çöküşü, stabilcoin USD Coin’de de bir yükselişe neden oldu. Better Markets’ın CEO’su Dennis Kelleher, “Yatırımcılar bu ürünlere para akıttıkça, finansal sistemin çekirdeği ile kripto ekosistemi arasında çok daha büyük bir ara bağlantı riskini önemli ölçüde artırıyorsunuz” diyerek Bitcoin ETF’lerinin finansal sisteme getirebileceği riskleri dile getirdi.

Bu durum, kripto para birimlerinin geleneksel finansal sistemle daha fazla iç içe geçmesinin hem fırsatlarını hem de risklerini gözler önüne seriyor.

Spot ETF’ler Volatiliteyi Artırabilir


Bitcoin’in yüksek oynaklığı, spot Bitcoin borsada işlem gören fonları (ETF’ler) piyasaya sürülmesiyle ilgili endişeleri artırıyor.

Bazı uzmanlar, spot Bitcoin ETF‘lerinin özellikle piyasalardaki çalkantılı dönemlerde bu oynaklığı daha da artırabileceğini vurguluyorlar.

Ayrıca, ETF fiyatlarının dayanak varlıklardan ayrılması gibi karmaşık ETF’lerle ilişkili diğer potansiyel risklere de dikkat çekiliyor.

Geçmişte, volatiliteyi takip eden tahvil gibi karmaşık, likit olmayan ve yüksek kaldıraçlı ürünlerde yaşanan stres durumları bu endişeleri destekliyor. 2018’de bu tür bir ürün, volatilite artışının ortasında çöktü ve yatırımcılara 2 milyar dolarlık zarar verdi.

2020’de ise COVID-19 salgını sırasında şirket tahvili ETF’lerinde yaşanan satışlar, Federal Rezerv’in müdahalesi olmasaydı sabit gelir piyasasına daha geniş çapta zarar verebilirdi.

Bitcoin ETF ihraççıları, piyasa, politika ve operasyonel riskleri kabul ederken, Bitcoin’in henüz tam olarak olgunlaşmamış olmasının öngörülemeyen tehlikelere yol açabileceğini de belirtiyorlar. Bu risklerin boyutu, Bitcoin ETF’lerinin benimsenme düzeyine bağlı olarak değişebilir.

CFA Enstitüsü EMEA savunuculuk ve politika araştırması başkanı Olivier Fines, sistemik riskin büyüklükle ilgili olduğunu ve bu ürünleri kimin ve ne oranda satın aldığına dair yeterli bilginin henüz mevcut olmadığını ifade etti.

Öte yandan, kripto endüstrisi yöneticileri, kripto krizlerinin genellikle kripto sektörü içerisinde kontrol altına alındığını ve kripto para birimleri ile finansal sistem arasındaki bağlantının sınırlı kaldığını savunuyorlar.

Galaxy Digital’in küresel varlık yönetimi başkanı Steve Kurz, ortakları Invesco ile birlikte yürüttükleri ETF projesinde “felaket dinamikleri” görmediklerini belirtti.